Tarihce

   
   Ülkemizde, kültür mirasının korunmasına ilişkin ilk yasal düzenleme, 1951 yılında çıkarılan 5805 sayılı Kanunla yapılmıştır. Yurtiçinde bulunan yalnızca mimari ve tarihi anıtların korunması, bakımı, onarımı ve restorasyon işlerinde uygulanacak ilkeleri belirlemek, bilimsel görüş vermek ve sorunlara çözüm üretmek amacıyla, bu Kanunla oluşturulan 
Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu taşınmaz kültür  varlıklarının korunması ile ilgili ilk hizmetleri başlatmıştır.
    Eski eserlerle ilgili Kanun ise 1973 tarihli, 1710 sayılı Eski Eserler Kanunu'dur. "Sit" kavramının getirildiği bu Kanunla koruma, parsel
ölçeğinden alan ölçeğine taşınmış, buna paralel olarak Kurulun yetki, sorumluluk ve görev alanları genişletilmiştir.
Giderek sit alanlarının ve korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının sayısının artması, Ülke bütününde korumanın bir merkezden
idaresini olanaksızlaştırması nedeniyle yeni bir örgütlenmeye ihtiyaç duyulmuştur.
    1983 yılında 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu bu gereğe cevap vermek üzere çıkartılmıştır. 1987 yılında ise bu Kanunun değişikliğine ilişkin 3386 sayılı Kanun yürürlüğe girmiştir. Kültür ve tabiat varlıklarının korunması hizmetleri günümüze kadar 3386 sayılı Kanunla değişik 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında yürütülmüştür. 3386 sayılı Kanunla değişik 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, 5226 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir. 
   2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun Beşinci Bölüm’ünde Koruma Kurullarının görevleri ve oluşumu 57. ve 58. maddeler ile şu şekilde açıklanmıştır:

Koruma Kurullarının görev, yetki ve çalışma şekli:
Madde 57 - 
(Değişik: 17/6/1987 - 3386/14 md.) Koruma kurulları, Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde olmak  kaydıyla aşağıdaki işleri yapmakla görevli ve yetkilidir.
a)Bakanlıkça tespit edilen veya ettirilen korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının tescilini yapmak, 
b)Korunması gerekli kültür varlıklarının gruplandırılmasını yapmak, 
c)Sit alanlarının tescilinden itibaren bir ay içinde geçiş dönemi yapı şartlarını belirlemek, 
d)Koruma amaçlı imar planları ile bunların her türlü değişikliklerini inceleyip onamak,
e)Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının koruma alanlarının tespitini yapmak,
f)Korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarından özelliklerini kaybetmiş olanlarının tescil kaydını kaldırmak, 
g)Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve koruma alanla- rı ile ilgili uygulamaya yönelik kararlar almak. 

Kamu kurum ve kuruluşları (belediyeler dahil) ile gerçek ve tüzel kişiler, koruma kurullarının kararlarına uymak zorundadırlar. Koruma kurullarının başkan ve başkan yardımcıları, üyeler arasından kurulca seçilir. Başkanın yokluğunda kurula başkan yardımcısı başkanlık eder.
Koruma kurullarının çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar bir yönetmelikle belirlenir.

Koruma Kurullarının oluşumu:
Madde 58 - 
(Değişik: 17/6/1987 - 3386/15 md.) Koruma Kurulları aşağıda belirtilen üyelerden oluşur; 
a)Arkeoloji, sanat tarihi, müzecilik, mimari ve şehir plancılığı konula- rında uzmanlaşmış kişiler arasından Bakanlıkça seçilecek üç temsilci,
b)Yükseköğretim Kurulunca, kurumlarının arkeoloji, sanat tarihi, mimarlık, şehircilik bilim dallarından aynı daldan olmamak üzere iki öğretim üyesi,
c)Görüşülecek konu, belediye sınırları içinde ise ilgili belediye başkanı veya teknik temsilcisi, dışında ise ilgili valilikçe seçilecek  teknik temsilci,
d)Görüşülecek konu, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile ilgili ise Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünden iki teknik temsilci,
e)Görüşülecek konu, Vakıflar Genel Müdürlüğü ile ilgili ise Vakıflar bölge müdürü veya teknik temsilcisi,
f)Görüşülecek konu, Orman Genel Müdürlüğü ile ilgili ise konuyla ilgili teknik temsilci. Ayrıca kurula oy hakkı olmamak kaydıyla danışman uzman çağırılabilir.
   
   2863 sayılı Kanunun 3386 sayılı Kanun ile değişik 58. maddesi uyarınca İstanbul III Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu teşkil olunmuş, Kurul ilk toplantısını 18.12.1987 tarihinde gerçekleştirmiştir. Kurulduğu dönemde Kurulun görev alanları; İstanbul ilinde Beyoğlu, Beşiktaş, Eyüp, Şişli, Sarıyer ilçeleri ve Balıkesir, Bilecik, Kocaeli, Bursa illeri olarak belirlenmiştir. Diğer Koruma Kurullarının faaliyete geçmesiyle birlikte görev alanlarında değişiklikler olmuş, 1989–1990 yıllarında Beşiktaş, Sarıyer, Beyoğlu, Eyüp, Şişli bölgeleri görev alanı olarak belirlenmiş, 11.10.1990 yılında görev alanları, Kadıköy, Adalar, Beykoz, Üsküdar, Beşiktaş ve Sarıyer ilçeleri olarak belirlenmiştir. Yeni düzenlemelerle Kadıköy ilçesi 1993 yılında, Adalar ilçesi 03.01.2006 tarihli, Üsküdar ve Beykoz ilçeleri de 21.03. 2007 tarihli toplantılarda son defa değerlendirilmiş, akabinde Kurulun görev alanlarından çıkarılmışlardır.2007 yılından itibaren Kurulun görev alanları Beşiktaş ve Sarıyer ilçeleri ile sınırlandırılmıştır.
    Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile çeşitli kanunlarda değişiklik yapılması hakkındaki 5226 sayılı Kanun 27.07.2004 gün ve 25535 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan kanunun 16. maddesi ile 3386 sayılı Kanun ile değişik 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 3. maddesi değiştirilmiş olup, bu maddede, 
“Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulları, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Kültür ve Tabiat Varlıklarının Koruma Bölge Kurullarına, Kültür ve Tabiat Varlıklarının Koruma Kurulu Büro Müdürlükleri, kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Kültür ve Tabiat Varlıklarının Koruma Bölge Kurulu Müdürlüklerine dönüşür” hükmü yer almaktadır.
    Bu hüküm kapsamında Kurul Müdürlüğümüz 30.07.2004 tarihinden itibaren İstanbul III Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarının Koruma Bölge Kurulu olarak görev vermeye başlamıştır. 2007 yılında İstanbul III Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun görev alanları Beşiktaş ve Sarıyer ilçeleri olarak sınırlandırılmıştır. Beşiktaş ve Sarıyer ilçelerinde görev alanlarımız Boğaziçi, Öngörünüm, Gerigörünüm ve Etkilenme Bölgelerini kapsamaktadır.

 

 

 

 

 



Bu site Kültür ve Turizm Bakanlığı Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanmıştır.
Bu sayfa 4526 kez gösterilmiştir.